Леанід Дайнека
Герадоцінкі-10, або Арытмія
Нацмены
Што такое “нацмен” ? Нацыянальная меншасць ? Не . Нацмен – гэта
Нацыянальны Мужчына , Нацыянальны Мужык , Мужык з Вялікай Літары . Нацмены рухаюць Гісторыю !
Я п”ю за вас , за шлях нязменны ,
За вечнасць нашае Айчыны ,
За тое п”ю , што вы - Нацмэны ,
Нацыянальныя Мужчыны !
***
“ Божа , дай мне сілы вытрымаць усё тое , што я ня ў сілах змяніць “ . Святы Францыск .
Хоць крычыш , хоць енчыш ты як злегчаны ,
Траціш і даляры і рублі ,
Усёроўна наша мова – лепшая !
Светлы дух жыве ў ёй , Дух Зямлі .
“ У мяне няма часу на стомленасць “ . Германскі кайзер Вільгельм Першы , на 92 – ім ( ! ) годзе жыцця .
Грыміць мУзыка . Уладарыць мУзыка .
Там , за музыкай ,
За лесам музыкі ,
Ёсць поле цішыні .
Там расце сіні васілёк –
Вока мёртвага вікінга
Пазірае з цёмнай зямлі .
Шкілет
Хто б ня быў ты – бандыт , паэт ,
Ты – турма . ( Бог такую даў ролю ! ) .
У табе сядзіць твой шкілет .
І аднойчы ён выйдзе на волю .
Ня здолеў з”ездзіць , як быў малады .
Ня меў ні грошай , ні волі .
Прабачце , краіны і гарады ,
Ў якіх я не буду ніколі .
Той горад гняздом пацучыным будзе .
Яму непатрэбны ні Кант , ні Вальтэр .
Жывуць мітусліва-маленькія людзі
У цесных каробачках шэрых кватэр .
Чым арол беларускі розніцца ад арла расейскага ? У расейскага на адных плячах дзве галавы . У беларускага ж галава адна , але ў роце ў гэтай галавы два языкі !
“ Калі чалавек слімак , ён будзе пісаць пра слімакоў нават тады , калі ўяўляе , што нібыта ён піша пра жаўранкаў “ .
Олдас Хакслі , англійскі раманіст .
Калі сонца даўно не ў зеніце
І паўзе да магілы дарога ,
Супакойцеся , не грызіце ,
Не гарпуньце адно аднога .
Косава поле . 14 чэрвеня 1389 году .
А на Косавым на полі
Сербанулі сербы ліха ,
Атрымалі злую рану .
Злеглі хлопцы , як таполі ,
Пад турэцкім ятаганам .
Хоць забілі пса-султана ,
Сербскі строй ушчэнт стаптаны .
Жорны смерці ўсіх змалолі .
Хто руку згубіў , хто вока .
Вые вецер лютым воўкам .
Той , хто ўпаў , не ўстане болей .
Курчыцца душа ад болю .
Мы , сябры , згубілі волю .
Едзе турак . Смажце курак ,
Каб аддаць яму з паклонам .
Для яго дачок кладзіце
На шырокі дол зялёны .
Над ракою плачуць вербы .
Сербанулі ліха сербы .
Зіма на Кіпры , або Гэта не зіма
А як снегу няма –
Гэта не зіма .
А як лёду няма –
Як марозу няма –
Як гарэлкі няма –
Дык чаму ж тады мы
Жывем без зімы ?
А таму , што я змог
Тут купіць дамок .
І на Кіпры зімы
Больш ня бачым мы .
Я з далёкіх краёў
Прылячу дамоў.
Вы засуньце мяне
Галавой у снег .
Бо як снегу няма –
Гэта не зіма !
Лясны мініверш , або Тры Ў
Запоўз
Пад лоўж
Смоўж ...
Загадкі
Гляджу ў столь .
Пішу “ ў стол “ .
Магу крывавы зладзіць вам пір .
Я – кухар . Я - ...
Па заснежаных палЯх
На кані імчыцца ...
Бог у сэрцы ! Свечак хараство !
Зноў да хрысціян прыйшло ...
Грозны Цэзар на чужы ступіў парог .
Прыйшоў . Убачыў . ...
Калі грыбы вядомыя ,
Тады яны ...
Мяне з валуноў збудавалі , не з дрэва .
Я – замак славуты славутага ...
Будзем смяяцца ! У кубкі ліць віны !
Мы – Дзеці Пагоні ! Мы - ...
Паэтам
Цікава – ці будзеце вы ў звышнатхнёным палёце
Спяваць аб каханні , як майскі салоўка-саліст ,
Калі захістаюцца зубы ў роце
І волас апошні зляціць з галавы ,
Нібы восеньскі ліст ?
Вы скажаце : “ Так ! “ . Вы прыпомніце Цютчава , Фета ,
Грахоўскага , Танка ўстрывожыце велічны цень .
Вы скажаце : “ Так ! “ . Пакуль тчэцца жыцця эстафета .
Пакуль памірае ў баі за сяброўку
Прыгожы гарачы алень .
О , як я люблю вас , крылатае светлае племя !
Наіўныя дзеці , нязломныя рыцары , што не адступяць назад .
Ня трэба вам славы , ні царскае ласкі , ні прэмій ,
А толькі – кубак віна ды жаночы іскрысты пагляд !
Збірайцеся ў круг , песняры , менестрэлі , ваганты !
Ударце па струнах ! Няхай яны ўспыхнуць агнём !
Рассыпіцца шкло нябёсаў . Божыя грымнуць куранты .
Па землях , эпохах і душах раскоціцца гром .
І цемра адступіць . І Нешта ( ня ведаю што ) настане .
І спусцяцца з зорак сёстры . Выйдуць з магілаў браты .
Мы будзем кахаць ! Мы будзем спяваць аб Каханні !
І будзе свяціць замест сонца Божы Прастол Залаты !
Слова да членаў Другога Саюзу
Не дзяльбой , а сяўбой мы займацца б павінны .
Што патрэбна вам , цёцям крыклівым і дзядзям ?
Абсякаюць карэнні . Аддзіраюць галіны .
Шум і гвалт стаіць у Купалаўскім Садзе .
Скрозь нясуцца папрокі , праклёны , пагрозы .
Дзе ні ступіш – сякеры грымяць адмыслова .
А з галінаў сцякаюць не росы , а слёзы .
Гэта плача маё беларускае слова .
Пашкадуем нашых крылатых муз .
Даруем , забудзем крыўды-даўгі .
Мы – Першы Саюз .
Вы – Другі .
Гарыць агонь майго жыцця .
Імчыць вагон майго быцця .
Агонь і я. Агонь і я .
Ў якім лячу вагоне я ?
Агонь і я.
Агонь і я .
Агонія .
Цяжкія часіны . Бясконцыя дні .
Распухла душа ад глухой цішыні .
Пяском паміж пальцаў імгненні цякуць .
Хоць слова б жывое аднекуль пачуць .
На вусны павесілі камень-замок .
Апушчана сэрца ў бяссонечны змрок .
Праносяцца дні , за звяном звяно .
Так пАдаюць костачкі даміно ,
Калі іх , паставіўшы ланцужком ,
Рукою кранеш .
Халаднее мой дом .
Радзей загараюцца ў доме агні .
“ Калі хочаш прачытаць Будучыню , вывучай Мінулае “ . Канфуцый .
“ Што не перамог Напалеон у бітвах , я перамагу ў раманах “ . Анарэ Бальзак .
Літаратурнай творчасцю кармілася і корміцца вялікае мноства людзей . Празаікі , паэты , драматургі , крытыкі , гумарысты , бібліёфілы , дактары і кандыдаты навук , бібліятэкары , пісьменніцкія ўдовы , сябры і землякі творцаў , перакладчыкі , выдаўцы і г. д . “ Несть им числа “ , - сказаў бы мудрэц , які таксама корміцца тым жа хлебам .
Заўсёды быў перакананы , што з гэтага агромністага войска хоць у празаікаў маецца больш-менш прыстойная адукаванасць і эрудыцыя . Усё-ткі , збіраючыся пісаць раман , трэба злёгку паднапружыць інтэлект ...
... На міжнародную кніжную выставу-кірмаш завітала з Масквы ў Мінск Паліна ДАшкава . Ейныя раманы ідуць нарасхоп . Расійская Агата Крысці , дый толькі ! Сам я , каюся , іх не чытаў , бо не цікаўлюся творчасцю сучасных “ дэтэктыўных “ амазонак . Я б і не ўспомніў пра Паліну Дашкаву ( дай ёй Бог атрымаць нобелеўку ў літаратуры ! ) , калі б не яе інтэрв”ю . У тым эмацыянальным інтэрв”ю аўтар шматлікіх раманаў паведаміла , што “ Дашкава “ ейны псеўданім . Самае ж цікавае і невераемнае – наперадзе ! На запытанне журналіста , чаму яна абрала такое выбітнае ў расійскай гісторыі прозвішча ў якасці псеўданіма , каранаваная шматлікімі прэміямі аўтарыса , не міргнуўшы вокам , сказала ,што ўзяла псеўданім у гонар сваёй любімай дочачкі Дашкі, а пра існаванне сваёй славутай папярэдніцы Дашкавай яна не ведала ( !!! ) . Аўтар шматлікіх , у тым ліку , і гістарычных раманаў не ведала ( !!! ) пра паплечніцу і сяброўку імператрыцы Кацярыны Другой , кіраўніцу Расійскай Акадэміі Навук, пісьменніцу ( ! ) , княгіню , рамантычна-містычную прыхільніцу французкіх філосафаў-энцыклапедыстаў Кацярыну Дашкаву ( ! ) . Як кажуць : “ Стоп ! Далей цягнік ня йдзе ! “ .
Хто піша раманы ? Хто іх чытае ? Хто сачыняе на іх рэцэнзіі ? Немагчыма адказаць . Можа , адказаў бы мікраскапічны жучок – папераед , але ён вельмі-вельмі заняты . У кніжнай шафе ён са смакам грызе чарговую старонку чарговага тоўстага рамана .
Хто мне скажа куды падзеўся “сацыялістычны рэалізм “ ? Знік , як туман , як мамант . Ні подыху , ні гуку ... Толькі манбланы кніжак , якіх ніхто не чытае . Мяркуем , што рэалізм пабег следам за сацыялізмам .
Сёння некаторыя з творцаў зацуглялі больш гарачага коніка – ударыліся ў “ неацынізм “ . Гэта такі стан рэчаў , калі спаборнічаюць ці здолее адзін геній з вялікай адлегласці трапна плюнуць у левае вока другому генію . Чаму ў левае ? Таму што правае вока ўжо заплявалі . Чытаць гэткія опусы тое самае што з голым задам дзерціся ў зараснікі вогненна-пякучай крапівы .
Пішуць людзі ... Чытаюць людзі ...
Мы , паверце , таксама ўмеем і можам ТАК пісАць , але не хочацца брудзіць паперу .
*** “ ... Нет ничего слюнявее и плюгавее
Русского безбожия и православия “ .
Сочинения Козьмы Пруткова .
“ Толькі той , хто мысліць , свабодны і самастойны “ . Людвіг Фейербах .
Знямог . Упаў . Ляжу каля дарогі .
Ліецца з сэрца горкіх слёз ручэй .
О , Маці Божая Нястомнай Дапамогі ,
Прыдзі хутчэй !
Скарэў ад пылу плашч . Сандалі ў дзірках .
Пякучка-соль іскрыцца на спіне .
Драпежны звер з начнога лесу гыркаў ,
Бег і кусаў мяне .
Усё сцярплю . Узняўшыся з каленяў ,
О , Маці , да цябе пакрочу зноў .
Ты ўся саткана з сонечных праменняў .
Ты ўся – Любоў !
Гарыць святы агонь за небакраем .
У тым агні твая сляза дрыжыць .
На пласе вечнасці мы ўсе там паміраем ,
Каб жыць .
Дзяўбуць нашага брата беларускага пісьменніка ўсе хто толькі дзюбу мАе . І журналісты , і публіцысты , і дэпутаты . Яны дзяўбуць , а нам смешна . Дзяўбуць , а нам весела . Чаму ? А таму , што наш рабочы інструмент – слова . А ў самай галоўнай кнізе , у Бібліі , запісана : “Спачатку было Слова “. Усёк , румяны крытык наш ? Слова было на самым- самым пачатку , а , значыць , і нашае пісьменніцкае рамяство . І што б ты пра нас ні крычаў , а мы былі і будзем
( для народу будзем ! ) першымі . Бо наша прафесія з”явілася на тысячагоддзі ( ! ) раней чым , скажам , прафесія старшыні калгаса .
Гімн апошняга дня
Дзень апошні …
Заржавелі цыліндры і поршні
Смяротнага цела ,
Што знікаць не хацела ,
А чаплялася за існаванне .
Надыходзіць кананне …
Бомбай выбухне сэрца !
Шкло вачэй разаб”ецца !
Усё меней святла .
Усё болей пакуты і цемры .
Там , у цемры ,
Ні Нёмну ня будзе , ні Тэмзы .
Ні сяброў там ня будзе , ні дому .
Там цячэ Невядомасць .
Хай у садзе зялёным
Няўтомна спяваюць шпакі .
Хай у моры ільдзістым
Цюлені плывуць і нерпы .
Гэй ! Гэй !
Забівайце ў сэрца цвікі !
На зыходзе быцця
Гэй! Гэй !
Мы адчуем жыцця
Боль нясцерпны .
Лавачка Біла Клінтана
Ва ўрочышчы Курапаты ўстаноўлена мармуровая лавачка , якую падараваў Беларусі Прэзідэнт ЗША Біл Клінтан
Не шанцуе лавачцы Клінтана Біла .
Нечая рука яе зноў разбіла .
Грукнуў па ёй чарговы малаток ..
Нехта яе на сметнік завалок .
Ах , бедны-бедны містэр Біл ,
Хіба ты не ведаў , дэмакратыю хвалячы ,
Што на кожнага Біла знойдзецца дэбіл ,
Які ненавідзіць Білаву лавачку ?
Ты думаў ( дзе табе дэбілаў зразумець ? ) ,
Што лавачкі ставяць , каб іх з месца не краталі ,
Лавачкі ставяць , каб на іх сядзець .
Сядзець і думаць аб дэмакратыі .
Да нашых дэбілаў ты не дарос .
Дзе табе дужацца з імі ?
Загартаваў іх сібірскі мароз ,
Мазгі зрабіў ледзянымі .
Іхні вокліч любімы : “ Рота , плі !!! “ .
Для іх ты не станеш босам .
Яны рыцары страху і мёрзлай саплі ,
Што ўрачыста бліішчыць пад носам .
У Францыі напрыканцы 18 – га стагоддзя класічныя келіхі для віна вырабляліся адпаведна памерам і форме грудзей ( цыцак ) каралевы Марыі – Антуанеты . Цела каралевы з”яўлялася эталонам . А няблага , пэўна , было смактаць чароўнае віно і ў салодкіх мроях ўяўляць як ты цешышся з прыгажуняю каралевай пад залатым балдахінам каралеўскай апачывальні . Думаецца , што і якабінцы любілі гэткі занятак . Але гэта не перашкодзіла ім кінуць Марыю – Антуанету на эшафот у 1793 годзе .
Звонка шчоўкнула гільятына . Пакацілася прыгожая ганарлівая галоўка . Халодныя сухія вусны Максімільяна Рабесп”ера кранула ледзь прыкметная ўсмешка .
Перачытваю кніжкі , навуковыя і мастацкія , пра той грозна-велічны крывавы час , дыхаю навальнічным паветрам Вялікай Французкай Рэвалюцыі , а ў падсвядомасці , як дзікая лясная птушка , трывожна ўспырхвае радок : “ Разбілі келіх чароўны …”
У газетнай праграме тэлеперадачаў чытаю назву перадачы – “ Духовная война “ …
Няўжо ў “ Прощёное воскресенье “ ( 5 сакавіка 2006 года ) , калі ў праваслаўнай краіне , якой быццам бы з”яўляецца Рэспубліка Беларусь , патрэбна кожнаму і ўсім “ прощать “ , дараваць крыўды , на галоўным тэлеканале праваслаўны , калі верыць яму , публіцыст Азаронак зноў будзе , жорстка і агрэсіўна , весці перадачу “ Духовная война “ , пляжыць сваіх уяўных ворагаў , утоптваць іх у бруд ? Нейкі тэлевізійны крыжовы паход , дый толькі !
У апошні момант перадачу адмянілі . Усё – ткі знайшлася недзе “ наверсе “ светлая хрысціянская душа .
Аказваецца , Адольф Гітлер меў рост у 165 сантыметраў . Нічога ня скажаш , нядужа высокі арыец . Ды й бландзінам ён не быў . Вось табе , бабуля , і вышэйшая рАса .
Ня думай пра шчасце , ня думай пра гора .
Смяротныя мы пад праменнямі зор .
Сядзь ля агню . Раскажы як учора
Завея заходзіла з поля ў наш двор .
У пошумах ветру мы згубіліся .
Праз ноч мы плылі , як праз вякі .
А ў наша вакно біліся-біліся
Срэбна-блакітнага снегу клубкі .
Мяцельны таран грыміць безупынку .
Руку тваю грэю ў сваёй руцэ .
Ты – сняжынка … Я – сняжынка …
Ляцім …
Растанем на Божай шчацэ .
Усё ва ўсім . Усё праходзіць . Але і ўсё вяртаецца .
Гэта – МАЯ ФІЛАСОФІЯ . Я выпрацаваў яе САМ на сваім няпростым жыццёвым шляху .
Быў я камуністам . Быў лібералам . Сёння я хрысціянін – каталік . Я прыйшоў да Езуса Хрыстуса і , мне здаецца , што я ўжо не баюся смерці …
Песімістычнае
І ты памрэш … І я памру …
Мы новага жыцця зару
Ня ўбачым , хоць хацелі ўбачыць .
Ня будзе слёз і медных труб .
Над намі кнігаўкі заплачуць .
У небе зоркі , нібы сны .
Не зварухнецца сад начны .
І толькі там , дзе шэры змрок ,
Трымціць на яблыньцы лісток .
Я гэту яблыньку садзіў .
Каля яе ўвесь дзень хадзіў .
Пад цёмнай кронаю пастой –
І ты пачуеш голас мой .
П”ю каву . Не чытаю прэсу .
Ад тэлевізару адвык .
Я выпаў з творчага працэсу ,
Як са старога плоту цвік .
Ціхмяным стаў мой век шматбурны .
Аб вечнасці не сняцца сны .
Ляжаць пад лаваю катурны .
Больш не спатрэбяцца яны .
І толькі зрэдзь , у вечар цёмны ,
Калі няма агнёў , людзей ,
Прыходзіць верш , як боль фантомны ,
Ды ўсё радзей , усё радзей …
Сакавік 2006 году . У чарговым супроцьстаянні беларускіх місьменнікаў ( акыны – рамантыкі ) зноў перамагаюць акыны . Акыны спявалі дыферамбы савецкай уладзе , таварышу Сталіну , камуністычнай партыі … Рамантыкам “ сніліся сны аб Беларусі “ … Сёння акыны прысягаюць цвёрдай кіраўнічай руцэ . Рамантыкам сніцца” еўрапейскі шлях.” .
Сам я , па духу , па інтэлекце , рамантык . Але , жывучы на гэтай нікому ( акрамя Бога ) непатрэбнай зямлі , дыхаючы яе суровым паветрам , спатыкаючыся аб яе найцвёрдыя камяні , я здымаю капялюш перад акынамі . Хоць яны , вядома ж , перш – наперш , клапоцяцца пра сябе - свае выданні , кватэры , узнагароды , ганарары , але сваёй прысутнасцю на духоўна-палітычным полі Беларусі яны , акыны , зберагаюць ад знікнення наш святы , наш залаты скарб – беларускую мову .
Колькасць прачытаўшых: 1909 Колькасць вогдукаў: 0
